14 September, 1999

Nhö lieâu trai

baøi vieát cuûa Traàn tuaán Ngoïc

( Höông traàm coù coøn khoâng, cho ta thaép noát chieàu nay)

Giaëc giaõ

Xöù mình cöù chieán tranh mieát cho ñeán naêm AÁt Maõo thì buøng noå lôùn. Töï ñaâu treân trôøi coù möa löûa ñoå xuoáng khaép nôi, saám seùt noå giöõa thinh khoâng, nhaø cöûa bò ñoát chaùy khoùi nguùt leân cao. Caùi gì cuõng rôøi ra töøng maûnh bay leân roài tan naùt.

Ngöôøi ta hoaûng hoát boàng beá nhau chaïy loaïn cheát treân ñöôøng bieát bao nhieâu maø keå. Hoï ñaïp xaùc leân nhau maø chaïy vaøo coõi cheát, thaây chaát choàng, naèm ñaày ngoaøi loä. Cuoái thaùng Tö giöõa haï trôøi noùng laøm cho thaây ngöôøi chæ vaøi khaéc ñaõ thaønh thoái röõa, buïng ngöôøi cheát sình leân nhö traâu tröông, maét vaãn chöa kòp nhaém ñaõ loài ra khoûi maët nhö nhìn ngöôøi qua laïi, ai ñi qua cuõng baét gaëp caëp maét maø kinh haõi. Ñaõ theá ngöôøi ta cöù chaïy qua, roài laïi daãn nhau chaïy trôû laïi treân ñoáng xaùc ngöôøi nhö theá cho ñeán khi keû cheát vì khaùt nöôùc, ngöôøi cheát vì ñoùi, laém ngöôøi thaønh ñieân loaïn chaúng bieát phaûi ñi ñaâu.

Tieáng than thôû doäi khaép nôi, tieáng khoùc laïc gioïng cuûa nhöõng ñöùa nhoû bò ñaùnh rôi treân con ñöôøng loaïn laïc. Tieáng gaøo goïi cuûa nhöõng ngöôøi meï ñang coá tìm con. Nôi con raïch nhoû nhaày nhuïa maùu cuûa moät khu röøng ngöôøi ta cuõng nhaém maét vuïc ñaàu uoáng cho qua côn khaùt. Voâ vaøn tieáng oaùn vang taän trôøi xanh.

Thaïch, moät thanh nieân nhö nhöõng thanh nieân khaùc ñaõ tröôûng thaønh vaøo thôøi aáy. Cha laøm lính thuù raøy ñaây mai ñoù, con caùi cöù luïc tuïc theo sau. Gia ñình chaúng ôû moät nôi naøo nhaát ñònh neân chaúng theå goïi nôi naøo laø queâ. Thaáy con hieáu hoïc, laïi coù söùc voùc Ngöôøi cha beøn cho nhaäp binh bò töø thuôû beù.

Naêm thaùng thuôû thieáu thôøi

Nhôø tay chaân chaân lieàn laïc, Thaïch ñeo ñuoåi ñöôïc voõ ngheä cuõng thuoäc haøng khaù.

Nôi dung döôõng luùc nhoû gaàn bieån neân Thaïch bôi laën nhanh nheïn nhö nhaùi, thaân theå trôû neân vaïm vôõ, aên noùi roõ raøng. Tính tình ñoân haäu, laøm vieäc laïi raønh maïch cho neân ñi ñaâu cuõng thaønh ñaàu lónh. Ñaâu coù bieát chính ngaøy sau, soáng coøn ñöôïc laø do chuùt thieân baåm naøy.

Trôøi laïi cho trí nhôù ñoïc ñaâu nhôù ñoù neân töø haøng binh maø Thaïch ñi leân ñöôïc leân haøng quan, cuõng ñeo kieám mang hia laãm chaãm, kheänh khaïng nhö con gaø troáng taäp gaùy. Hoaøn caûnh nhö gioøng nöôùc luõ cuûa caû ñaát nöôùc, Thaïch cuõng bò cuoán troâi theo gioøng ñôøi.

Ñeán naêm Bính Thìn, Ñinh Tî thì laïi luït loäi, muaø maøng maát maùt. Nhöõng ngöôøi coøn soáng soùt thì laâm vaøo caûnh ñoùi khoå ñeán toät cuøng. Coù nhöõng gia ñình ñoùi quaù, ñi ñaøo cuû, xôùi ñaát tìm mieáng aên bò truùng ñoäc cuõng khoâng phaûi laø ít.

Qua naêm Ñinh Tî tôùi Maäu Ngoï laïi coù naïn giaëc ngoaïi xaâm caû hai phía Taây vaø phía Baéc. Coù nhieàu nôi, caû laøng giaø treû lôùn beù bò caùp duoàn, chaët ñaàu boû thaây troâi theo soâng.

Coøn phía bieån Ñoâng treân caû 20 naêm ngöôøi ta vaãn cöù boû xöù ra ñi, ñieân cuoàng boàng beá nhau xuoáng bieån saâu, ngöôøi soáng keû cheát khoâng bieát ñaâu maø löôïng maø ñeám.

Nhöõng naêm buoàn thaûm nhö theá troâi qua trong khoác lieät, cho neân ñeán raát nhieàu naêm, nöôùc Vieät mình nhö thieáu vaéng haún tieáng cöôøi.

 

nhöõng naêm Boân chaûi giang hoà

Trôû laïi naêm AÁt maõo, trôû ngöôïc ñôøi. Heã ai coù aên, coù hoïc thì bò ñaøy aûi, laøm tình laøm toäi. Tinh hoa caû nöôùc cuûa caû hai ba theá heä bò huyû hoaïi. Thaïch cuõng nhö moïi ngöôøi khaùc, ban ngaøy phaûi vaøo röøng ñoán caây xeû goã. Ban ñeâm thöùc khuya, kieåm ñieåm keå tình keå toäi nhau ra. Thaïch thaáy caû ñôøi hieàn laønh, chaéc khoâng xong, moät hoâm thöøa luùc sai vaùc röïa vaøo röøng tìm caây, nhaân ñoù ñi maát bieät.

Soáng trong moät xaõ hoäi quaù haø khaéc moïi ngöôøi trôû neân cö xöû vôùi nhau raát aùc ñoäc. Nhaø naøy theo doõi nhaø kia, baïn beø ñang thaân thích ñem nhau ra toá khoå laãn nhau chæ vì chính quyeàn chuû tröông aên laøm taäp theå, laøm theo naêng xuaát höôûng theo nhu caàu. Chính quyeån sôû taïi, cai trò daân mình raát nhaãn taâm. Ñuoåi daân vaøo choán röøng saâu nöôùc ñoäc, mang heát nhöõng ngöôøi trai traùng gioûi giang cuûa caû xöù ñi ñaâu ra taän maïn ngöôïc maát bieät. Hoï luøng kieám saùch vôû ñeå ñoát, caám haùt ca, caám tuï taäp thì goïi laø baøi tröø teä ñoan xaõ hoäi. Treân soâng treân loä, hoï laøm traïm ngaên soâng caám chôï thì goïi laø choáng tö baûn maïi saûn. Gia ñình naøy nhìn gia ñình khaùc cheát daàn moøn nhö mình.

Thaïch troán ñi vaøo Saøigon. Ñeâm ñoù, trôøi coøn ñang oi aû vaën mình ñoå côn möa ñaàu muøa. Caû ñöôøng phoá khoâng thaáy coù 1 boùng ngöôøi thanh nieân ñoàng trang löùa naøo, ñi giöõa xöù mình maø nhö keû xa laï, loøng Thaïch lo aâu aâm æ, khoâng bieát ñeâm nay ñaët löng nôi ñaâu, ngaøy sau ra sao.

Nhìn leân trôøi cao, thaáy caùc vì sao thaáp thoaùng khi hieän khi coøn, Thach ngaãm nghó hoûi ñôøi soáng mình so vôùi ñôøi soáng cuûa vuõ truï sao ngaén nguûi quaù ñoãi, so ra nhö nhöõng bong boùng ñang troâi ra töø maùng nöôùc trong chôùp nhoaùng ñaõ bieán maát nhöng sao khoâng moät choã goái ñaàu nöông thaân.

Möa vaø gioù haét maïnh vaøo nhaø ga nôi Thaïch ñöùng ñôïi taïnh möa. Baáy giôø raát hieám nhöõng ngöôøi naèm nguû treân heø phoá. Töø töø moïi ngöôøi rôøi nhaø ga veà baèng caùch naøy hoaëc caùch khaùc.

Sau cuøng tôùi Thach, anh ñi böøa ra möa, nöôùc maét anh oaø ra chaûy hoaø chung vôùi nhöõng gioït möa. Baàu trôøi luùc saùng, luùc toái, möa vaãn maïnh hoät vaø haét ngang chung vôùi gioù. Ngöôøi Thaïch ñang höøng höïc nhö löûa, ñaàu böøng böøng, khi böôùc ñi trong möa laïi nhö theå ñöôïc taém maùt, vôùi töøng maûng maây muø, möa thaáp, xaø xuoáng an uûi voã veà.

Thaïch ñi suoát ñeâm nhö theá. Veà sau môùi bieát raèng coù nhieàu cuoäc soáng con ngöôøi hoaøn toaøn beá taéc, ñoät nhieân laïi nhö theå lieâu trai.

Ghe caø dom

Thaïch raát kheùo tay, saùng trí vieäc gì cuõng chæ nhìn qua moät laàn hoaëc nghe keå laø bieát. Nhöng thöïc ra neáu khoâng nhôø nhöõng ngöôøi baïn gaùi heát loøng giuùp ñôõ nhöõng böôùc ñaàu thì khoâng chaéc Thaïch soáng ñöôïc. Ñôøi soáng moïi ngöôøi bò cheá ñoä hoä khaåu saên ñuoåi haèng ñeâm tæ nhö ñaù laên hoaøi reâu moïc coøn khoâng ñöôïc huoáng chi laø tìm ñöôïc moät coâng vieäc.

Tình côø lang thang tôùi beán taøu ôû Chôï Lôùn, tìm vieäc laøm.

Thaïch thaáy ñaùm ñoâng ñaùnh nhau. Ngöôøi ñi ñöôøng daït haún ra. Caû naêm ba ngöôøi gaäy goäc, daây xích saét hoø heùt ñang ñuoåi ñaùnh moät thanh nieân. Ngöôøi thanh nieân boû chaïy veà höôùng cuûa Thaïch vaø quaán laáy Thaïch. Ñoäng loøng nghóa hieäp vöøa chaúng ñaëng ñöøng, nhìn sôïi xích ñang quaát ñöa ñeán, Thaïch trôïn maét, quaùt lôùn nhö saám, nghieâng ngöôøi duøng Pheùp Caàm Naõ Thuû tuùm sôïi daây maø keùo luoân teân duøng xích laïi. Boïn thoå phæ caäy theá hieáp coâ, phang luoân Thaïch.

Bò truùng moät hai nhaùt gaäy vaøo chaân vaøo löng ñieáng ngöôøi, Thaïch ñieân tieát leân ñaùnh laïi khoâng nöông neå gì nöõa. Cöù taû xuyeân höõu ñoät, luùc nhaûy vaøo loøng xe ba gaùc ñeå traùnh ñoøn, luùc thì ngaû baät ngöôøi veà phía sau ñaùnh traû laïi. Tieáng maéng chöûi la heùt oû daùch nuïc caåu aù, daùch nuïc saät aùoõ aàm ó, tieáng gaäy goäc va vaøo saét theùp chan chaùt. Khi bôùt buïi mòt muø, ngöôøi ta thaáy Thaïch vaãn coøn ñöùng vöõng tay vaãn ung dung naém moät teân thoå phæ maët maøy xanh meùt nhöø ñoøn laøm bia.

Gaëp moät teân thoå phæ caàm gaäy cöù nhaém chaân Thaïch maø phang, Thaïch dôû chaân leân böôùc lui ñeå traùnh ñeán moät hai laàn beøn nöông theá cheùo chaân vaøo Xaø Taán vöøa ñeå traùnh gaäy, vöøa nhaân theå xoay ngöôøi laïi theo chieàu khaùc maø chuyeån thaønh Teà Thieân Cöôùc ñaù traû ñoøn laïi chính xaùc ngay giöõa ngöïc. Daân chuùng voã tay reo hoø yeåm trôï aàm ó nhö ñang xem Sôn Ñoâng Maõi Voõ, laøm cho Thaïch höùng chí ñoøn tôùi ñoøn lui qua laïi nhòp nhaøng nhö luõ beù nhaûy daây.

Thaáy gaäy boå ngang, Thaïch ñöa baøn chaân leân chaän, nhaûy luoân Lieân Hoaøn Cöôùc thì vöøa ñuû gaàn ñeå nhaäp noäi, Anh xoeø loøng baøn tay voã theo theá Thaùi Sôn AÙp Ñænh, bung loaïi haún moät ngöôøi. Coù laàn Thaïch phaûi huïp xuoáng traùnh ñoøn, laïi nhaân tieän ngaõ laên xuoáng duøng Taûo Ñòa maø queùt chaân ñoán ngaõ baät ngöûa moät ngöôøi khaùc. Doàn ñöôïc moät ñöùa hung haõn nhaát vaøo goùc töôøng, Thaïch nhaûy tôùi phía tröôùc hai ba laàn, ñöa chaân traùi daüm vaøo ñaàu goái cuûa ñoái phöông laáy ñaø, chaân phaûi ñaïp thaúng theo theá Vöông Khaûi Ñaêng Thaønh maø keát thuùc.

Hoûi han nhau, ngöôøi thanh nieân bò röôït ñuoåi teân laø anh Ba laïi laø ngöôøi cuøng tröôøng ngaøy xöa. Hai beân tay baét maët möøng, anh Ba daãn baïn veà cho ôû taïm treân ghe Caø Dom. Ghe Caø Dom roäng meânh moäng vaø cao nhö laø nhaø laàu 3, 4 taàng thöôøng duøng ñeå chôû luaù gaïo töø Luïc tænh veà Saøigoøn, mang ñi xuaát caûng roài töø Saøigoøn chôû lu khaïp, ñoà goám hoaëc maùy moùc xuoáng Luïc tænh giao laïi cho con buoân. Caùi thôûi chôû luùa gaïo ñaõ heát nay anh em baïn beø huøn haïp nhau chôû saïp guï vaø tuû baøn thôø veà Saøigoøn ñeå baùn.

Thôøi buoåi caû nöôùc khoå, ñi buoân baùn cuõng khoå laém. Phaàn thì ngaên soâng caám chôï coù khi bò tòch thu heát caû voán laãn lôøi, coøn khoâng thì phaûi ñoùng thueá naêm ba chaëng thaønh ra loã laõ naëng. Luaät leä laïi chaúng coù roõ raøng, maïnh ñòa phöông naøo coù luaät ñòa phöông naáy. Heã quen bieát nhaäu nheït vôùi nhau, thì caùi gì cuõng xong coøn khoâng thì mang haøng ñi buoân nhö ñem muoái boû bieån. Phaàn thì thænh thoaûng laïi bò thoå phæ, vôø ñoå toäi khoâng traû tieàn soøng phaúng khi deã nhoùm khuaân vaùc maø ñaùnh ñeå cöôùp caïn khoå chuû.

Ñöôïc ôû treân ghe Caø Dom, Thaïch möøng laém vì coù choã ñaët löng ban ñeâm, ñeå ñaùp laïi chaøng cuõng laøm ñöôïc nhieàu vieäc ích nhö coù luùc nöûa ñeâm gaø gaùy Thaïch khoâng neà haø nhaûy uøm xuoáng nöôùc maø gôõ luïc bình ñang quaán chaân vòt roài vôùi chæ sôïi daây thöøng maø leo leân taøu vun vuùt baèng hai tay. Töï döng coù ngöôøi gioûi voõ, keå chuyeän ñoâng taây treân ghe, laøm ai cuõng khuaây khoaû. Khi ghe chaïy, baïn beø baøy Côø Töôùng ra giaûi khuaây. Caùi gì Thaïch cuõng laøm ñöôïc nhöng thöôøng laø naèm mieát giöõ ghe cho baïn beø ñi buoân baùn laø chính.

ÔÛ laâu baïn beø ñaâm quyù meán, thaáy cöù Luïc Tænh-Saøigoøn laïi Saøigoøn-Luïc Tænh rieát baïn beø sôï Thaïch chaùn boû ñi, beøn baûo nhau huøn laïi cho Thaïch ít tieàn laøm voán. Nhöng noùi ra luùc coù röôïu thì deã ñeán khi thöïc söï boû tieàn ra ai cuõng sôï xui, chöa buoân ñaõ maát voán neân chæ coù chaøng Ba moùc haàu bao cho Thaïch chuùt ñænh.

Traùi bình baùt

Beán Ninh Kieàu laø teân moät caùi chôï cuûa Luïc tænh, naèm trong tænh Caàn Thô gaàn soâng nöôùc, ghe ñi qua laïi taáp naäp. Thaïch caàm tieàn, chaúng bieát mua gì cho ra hoàn. Caùi gì cuõng maéc hôn soá tieàn Thaïch caàm trong tay. Ñi töø ñaàu chôï, tôùi cuoái chôï qua laïi vaøi laàn, Thaïch ngaùn ngaåm. Xaûy ñaâu coù hai meï con gaùnh hai quai gaùnh vaøo chôï chaøo haøng vôùi Thaïch. Trong hai gaùnh toaøn laø traùi Bình Baùt, chæ coù chöøng hai chuïc traùi Na coøn soáng nhaên.

Traùi Na, coù ngöôøi coøn goïi laø traùi Maõng Caàu Ta, voû maøu xanh ñeán chín cuõng coøn xanh. Coøn caây Bình Baùt ôû Luïc Tænh mình laø loaïi caây thöôøng laø troàng ôû ven ñìa ñeå giöõ ñaát khoûi lôû, traùi to hôn naém tay, khi chín thì thôm voâ cuøng, maøu höôøng ño ñoû ñeïp maét laém nhöng aên thì dôû kheïc! Chaúng coù maáy ngöôøi aên heát traùi vì chaúng coù vò ngoït laït gì caû.

Nghó thaáy baïn beø töø laâu cho aên uoáng maø chaúng mua caùi gì ñaõi laïi thì cuõng ngöôïng, nhaân thaáy traùi Bình Baùt ñeïp ñeõ, hoûi han. Laïi thaáy coâ con gaùi nom deã thöông, Thaïch traû tôùi traû lui, coø cöa treâu coâ con gaùi cuûa baø giaø moät chuùt, deø ñaâu vöøa khít tuùi tieàn ñang coù. Theá laø mua luoân caû 2 gaùnh vaø nhôø hai ngöôøi ñöa luoân leân ghe Caø Dom giuøm.

Leân ghe, nghó phaûi ñôïi baïn beø ñeán tröa chieàu môùi veà. Thaáy naéng cuõng ñang leân, Thaïch beøn môøi hai meï con ngoài laïi uoáng traø ngoài chôi choác laùt.

Noùi chuyeän trôøi traêng maây gioù, anh keå ñuû thöù chuyeän, chuyeän treân trôøi thôøi tieát, döôùi ñaát muøa maøng. Keå tôùi chuyeän Taám Caùm, oûThò ôi Thò rôùt bò anh neø, anh khoâng aên ñaâu, anh chæ höûi thoâioõ thì xem chöøng nhö coâ con gaùi öûng maët roõ laø muoán öng quaù xaù, coøn baø giaø thì cuõng xôûi lôûi vui veû hoûi ñaâu ñöa baøn tay cuûa caäu tui xem duøm cho.

Cheøng ôi! caùi tay ñaõ aám maø coøn ñoû höïc nhö son, soá caäu naøy sang troïng laém maø sau naøy cuõng gioûi giang khoâng ai bì ñaâu. Thoâi maù ôi, maù noùi laøm con ham, con khoâng nôi goái ñaàu, aên nhôø ôû ñaäu baïn beø ñoù maù ôi. Tui noùi oûthieäcoõ maø caäu, xöa nay toâi noùi khoâng coù sai, nhöng vì muõi caäu coù noát ruoài son ngay choùp chuaån ñaàu, neân caäu phaûi tha phöông laäp nghieäp môùi noåi danh ñöôïc, sau naøy nhôù veà thaêm meï con tuïi naøy nghen caäu Hai. Thoâi, ñöôïc roài maù chæ ñöôøng vaäy thì con xin nhôù nhö in trong ñaàu, maø maù neø! maù nhôù troâng chöøng em con cho kyõ, ñöøng cho tay dính sình non maø ñen ñi, toäi nghieäp em con nghen maù. Coøn em Thaém neø! ñeå cho anh daën doø chuùt ñænh, neáu coù ñi taém soâng, taém ñìa cuõng phaûi boù oáng quaàn, ñöøng ñeå con caù ræa loâng chön nghen em, chöøng naøo anh khaù nhö maù noùi, thì anh oûdiaøoõ thaêm. Dí chöøng nhö dzaäy, khi veà thaêm anh mua chi cho em? Thì mua ba xaáp luïa, xaáp naøo maéc oûnhöùcoõ trong chôï, gaám naøo maéc oûnhöùcoõ trong thaønh thì anh mua cho em, roài mua taõ cho xaáp nhoû con em luoân. Vaäy laø hoài ñoù laø anh phaûi giaøu laém. Chöù sao nöõa Thaém, maù noùi laø ñuùng maø em, phaûi hoâng maù? Mieäng anh aên noùi sao ngoït nhö ñöôøng laùt, maùt nhö ñöôøng pheøn, con gaùi chaéc oûchôùtoõ heát. Mình laø anh em thoâi maø, ñaâu coù gì maø sôï, anh mình coù nhieàu nhieàu ngöôøi thöông thì mình caøng möøng duøm chôù sao, ñaâu Thaém ñöa tay anh naém! :=oõ)

Hungary, Bungary

Ghe tôùi soâng Saøigoøn, ñôïi khi baïn beø mang haøng leân bôø heát Thaïch môùi luïi huïi loâi leân nhöõng quaû Bình Baùt uû beân döôùi haàm maùy. Treân ñöôøng ñi chaøng maéc côû ñaâu daùm mang ra ñaâu. Khoe laø ñi buoân traùi Bình Baùt, thì bò baïn beø cöôøi nöùt ruoät laøm sao.

Caån thaän, töø toán Thaïch lau daàu, ñaùnh boùng töøng traùi moät.

Pha bình nöôùc traø, nghó buïng, chuùt xíu nöõa mình cuõng coù chuùt quaø cho baïn beø thì trong loøng Thaïch chôït roän nieàm vui. Thaïch vöøa lau vöøa huyùt gioù, gaëp traùi Na naøo chín quaù thì aên ngaáu nghieán luoân. Maõng caàu, Na xöù mình khi chín tôùi, aên thôm maø laïi ngoït nhö ñöôøng. Hoät ñen laùnh, thôù muùi laïi traéng phau aên xong vaãn coøn höông vò ôû ñaàu löôõi.

Con ngöôøi ta coù luùc khoå ñeán cuøng cöïc roài töï nhieân tôùi choã hanh thoâng. Vaän ñoû ñoå ñeán vôùi Thaïch, khi maáy ngöôøi thuyû thuû ñi treân chieác taøu nhoû Ca noâ cuûa nöôùc ngoaøi ñi ngang, nhìn thaáy daùng ñoà soä nhö nhaø laàu cuûa chieác ghe Caø Dom, hoï noåi tính hieáu kyø gheù laïi. Khi leo leân ghe Caø Dom, thaáy Thaïch ñang vui veû lau töøng traùi bình baùt maøu ñoû ñeïp maét hoï töôi cöôøi baét chuyeän.

Hai beân chaúng hieåu tieáng cuûa nhau, maïnh ai noùi ngöôøi aáy hieåu, ngöôøi naøo noùi chaân tay ngöôøi aáy muùa dieãn taû. Daân mình voán hieáu khaùch laïi thöïc thaø, thaáy khaùch xöù ngoaøi nhìn chæ troû, caàm traùi Bình Baùt leân, Thaïch beøn xua tay laéc ñaàu nguaày nguaäy, anh cöôøi toe toeùt laáy laïi vaø ñöa ra traùi Na chín voû xanh ra môøi. Anh coøn chæ cho hoï caùch boùc ra lôùp voû maøu xanh ñi vaø ñöa vaøo mieäng aên ngoàm ngoaøm, nöôùc traùi Na traøo ra caû khoeù mieäng. Anh cho moãi ngöôøi moãi traùi aên thöû, ai cuõng caàm laáy maø aên, cöôøi vui veû.

Maáy ngöôøi thuyû thuû chæ traùi Bình Baùt vaø muoán thöû nhöng Thaïch laéc ñaàu, anh caét nghóa, traùi Na chín aên ñang ngon mieäng ñöøng aên traùi naøy vaøo phí höông vò ñi. Caét nghóa theá naøo maø Thaïch laøm nhöõng oâng khaùch nöôùc ngoaøi naøy laïi töôûng laø maéc moû, Thaïch khoâng muoán cho khoâng. Hoï ñöa ra moät naém tieàn hoûi coù theå mua ñöôïc heát caû hai gaùnh Bình Baùt khoâng? Thaïch laéc ñaàu raát maïnh daïn, muùa tay caét nghóa raèng traùi naøy aên khoâng ñöôïc ngon ñaâu baèng traùi kia ñaâu.

Hoï chuïm ñaàu baûo nhau gom goùp heát tieàn ñöa ra cho Thaïch. Maëc cho Thaïch chaéc löôõi, nhöõng ngöôøi khaùch Hungary, Bungary caét nghóa xí xoâ, xí xaøo cho Thaïch bieát raèng, hoï caàn mua nhöõng thöù laï, nhö traùi caây nhö theá naøy ñeå aên tieäc sinh nhaät cuûa Taøu. Thaïch ñaønh phaûi ñeå hoï mang ñi trong khi tay aùy naùy caàm chaéc boù tieàn.

Vaøm laùng

Khi baïn beø veà ñaõ thaáy treân khaïp ghe ñang baøy bieän ñaày raãy ñoà aên thöùc nhaém. Laáy laøm laï, hoûi ra Thaïch cöù thöïc thaø keå. Chæ caàn thoaùng tính, toång coäng heát voán vaø lôøi cuûa moïi ngöôøi laïi cuõng khoâng baèng hai gaùnh Bình Baùt.

Tieàn xöù ngöôøi gì cöù nhö laø vaøng, ñoåi ôû tieäm baùn vaøng cöù moät tôø ñoåi ra caû haøng maáy ngaøn tôø giaáy baïc cuûa xöù mình.

Treân ñöôøng veà laïi Luïc Tænh, ghe Caø Dom gheù laïi Vaøm Laùng ñöa haøng xuoáng cho maáy nhaø buoân nôi ñoù. Nhaân tieän nghæ ñeâm, saün caù maém, röôïu caát mieàn Taây. Thaïch ñi xuoáng coät daây neo cho taøu vaø ñi mua ñoà nhaém, ñaõi moïi ngöôøi theâm moät traän ra hoàn. Goïi luoân baïn beø xung quanh, keùo luoân theâm maáy coâ caäu coù ñôøn ôû ghe gaàn ñoù, leân ñôøn ca haùt xöôùng, chung vui luoân. Ai cuõng vui, quaù vui ! Nhaäu khoâng coù chaïy aø nghen, ruùt caàu leân luoân Taùm ôi. Ai xæn, nguû luoân taïi ghe Caø Dom, môi tính.

Nhaäu moät ñeâm quaù ñaõ, tænh daäy thì maët trôøi ñaõ leân haún moät saøo, gioù ñang hiu hiu. Nhìn quanh quaát ai naáy maát heát hoàn viaù chaúng thaáy beán bôø ñaâu nöõa. Hoûi laïi ñeâm qua, thaèng naøo coät ghe khoâng ra hoàn, ñeå tuoät luoát troâi taøu thì chính laïi laø Thaïch.

Cöûa Vaøm Laùng roäng meânh moâng, aên thoâng vôùi bieån, gaëp con nöôùc ñeâm roøng saùt, keùo luoân con taøu ra khôi luoân. Coù ngöôøi loay hoay tìm caùch cho taøu ñeå trôû veà ñaát lieàn, nhöng ñaát lieàn ôû höôùng naøo, söông muø ñoá ai maø bieát, vaû laïi gioù nhö giaêng buoàm thì laøm sao maø xoay vôùi laïi khoâng xoay. Ghe Caø Dom xöù mình deành daøng nhö buoàm caêng gioù to baèng nhaø laàu 4 taàng, laøm sao maø ñi ngöôïc laïi söùc gioù. Chuû ghe meáu maùo ñaàu haøng, hoûi ai bieát höôùng thì laøm thuyeàn tröôûng, chöù chuyeán naøy baø huù tui roài. Trong bôø coøn coù nhaø cöûa ruoäng vöôøn nhaém höôùng ñöôïc, ra ñaây nöôùc meânh moâng laùng e, thì höôùng ôû choã naøo?

Ngoù qua, nhìn laïi cuõng laïi Thaïch.

Caùi gì chöù luùc hoïc binh bò, Thaïch cuõng bieát chuùt ñænh La Baøn, sao Caøy Hieäp só, cha Nam Taøu con Baéc Ñaåu, sao con Mai tía con Hoâm

Coøn höôùng thì deã daøng thoâi! chaøng hoïc thuoäc loøng töø lôùp vôõ loøng:

Em giang hai tay, tay phaûi ôû phöông Ñoâng, tay traùi phöông Taây

tröôùc maët em laø phöông Baéc, sau löng em laø..laø phöông Nam.

Töï döng maø thaønh thuyeàn tröôûng, noùi sao moïi ngöôøi nghe theo raêm raép. Thaïch ra lònh, cöù thay phieân nhau caàm laùi moãi ngöôøi hai tieáng chæ ñi theo moät höôùng laø höôùng Ñoâng thoâi, vì höôùng Taây ngöôïc chieàu gioù. Ñoà ñaïc moïi ngöôøi xuoáng xeáp goïn gaøng, raøng laïi kyõ löôõng ñeå soùng nghieâng ngöûa khoûi laøm beå taøu, chôø chöøng bieån ñoäng ñeán. Goùi vaät nhoïn laïi cho kyõ, doïn choã naèm nghæ beân trong loøng taøu. Chuaån bò lu khaïp chöùa nöôùc möa. Thaïch nhö oâng töôùng ñi bieån, nghieâm nghò chia vieäc vaø kieåm soaùt. Maáy coâ ñi naáu côm, naém côm laïi thaønh töøng naém, ñeå dö ra, daønh luùc khoâng naáu ñöôïc. Ai coù vieäc naáy laøm bôû hôi tai.

Quaû nhieân, lôøi noùi cuûa Thaïch thieät thieâng. Ñeán chieàu thì maây muø mòt, gioù mang côn baõo ñeán ñöa taøu ñi moät leøo nhö chieác laù trong hoà nöôùc. Ai naáy ñeàu xanh maùu maët, oùi möûa tuøm lum.

Khi gaàn quan taøi ngöôøi ta môùi ñoå leä. Caùi thaèng ñoùng vai Töôùng Cöôùp Baïch Haûi Ñöôøng ñeâm qua coi oai phong laãm lieät, mieäng ca caûi löông tay giaû boä ghì caùi con nhoû coù caùi aùo baø ba haáp daãn thieät laø saùt, thaáy maø muoán gheùt, noù vöøa hun con nhoû vöøa leân gioïng:

oû Quaân ta lôùp lôùp, haøng haøng thuyeàn ta ñaäu kín beán Quyønh Sa..oõ

baây giôø y ñang quyø xuoáng chaép tay laïy thaønh khaån caû chuïc chaëp leân trôøi.

Chöøng hai ngaøy theo soùng gioù, con taøu ngaû nghieâng chaïy tôùi roài chaïy ngang. Chính Thaïch cuõng chaúng bieát tôùi ñaâu. Heã caàm laùi ñöôïc thì cöù theo höôùng Ñoâng maø chaïy.

Ñeán khi qua côn baõo toá, thì moïi ngöôøi thaáy hoøn ñaûo toaøn laø ñaù lôûm chôûm tröôùc maët. Vaäy laø soáng roài, ai cuõng quyûnh quaù roài, muoán leân bôø tröôùc tính sau. Gioù vaãn ñaåy ghe Caø Dom vaøo ñaûo, cuõng may maén laø ghe khoâng coù va chaïm gì, ghe ñi vaøo chính luoàng caùt traéng, hai beân laø vaùch ñaù cao nhö vaùch thaønh roài ñoå keành ra.

Hoøn ñaûo

Thaïch maëc cho moïi ngöôøi vaät ra naèm treân baõi caùt, chaøng theo vaùch nuùi thoai thoaûi leo leân choã cao, ngoù höôùng. Chung quanh chæ coù maây nöôùc xanh ngaét, soùng raäp rì voã vaøo vaùch ñaù. Nhìn xa xa, phía hôi baèng phaúng beân kia hoøn ñaûo laïi döôøng nhö coù sinh vaät ñang di chuyeån chaäm. Thaïch laàn moø ñeán, thì ñoù laø baày deâ nuùi côõ chöøng caû ba chuïc con. Deâ nuùi chöa heà thaáy ngöôøi bao giôø neân ñöùng yeân maø ngoù.

Thaïch cöôøi tình caûm, ñi nheï nhaøng tôùi gaàn, thình lình chuïp ngay coå laáy moät con gaàn nhaát vaät xuoáng. Ai deø deâ nuùi maïnh quaù chöøng, vuøng vaãy vôùi Thaïch coøn hôn laø hai ngöôøi oâm nhau vaät loän soáng cheát. Moät hoài, Thaïch tieác huøi huïi thua boû ra, vöøa ñöùng leân thì ñaõ nghe tieáng voù voã ñaèng xa.

Con deâ ñaàu ñaøn hai söøng quaëp xuoáng, ñang daäm chaân sau haát buïi laáy ñaø phoùng tôùi Thaïch. Hoàn phi phaùch taùn, Thaïch vaét gioø leân coå chaïy tröôùc. Chaïy ñeán ñaàu vaùch nuùi thì heát loái chaïy, maát hoàn chaøng phaûi xoay ngöôøi laïi maø ñoái ñaàu. Con deâ cuõng ñaùo ñeå, ngöng phaét ngay laïi töø töø chaéc nòch, uûi ñaàu veà phía Thaïch. Thaïch laáy heát söùc bình sinh ra naém laáy hai söøng deâ ñöïc maø aán ñaàu ghì laïi ñeå khoûi rôi xuoáng vöïc ñaù saâu. Ñaù nhoû rôi vaêng tung toeù ñaèng sau khoâng vang leân moät tieáng ñoäng naøo, caøng laøm cho Thaïch sôï ñieáng ngöôøi.

Laøm sao söùc ngöôøi ñòch laïi söùc deâ, Moät caùi huït chaân, Thaïch haãng chaân rôi luoân vöïc, tay vaãn coøn naém söøng con vaät keùo theo. Töø treân cao caû hai cuøng rôi. Beân kia cuûa doác ñaù laø bôø vaùch bò nöôùc bieån bò aên moøn saâu thaêm thaúm. Deâ rôi xuoáng tröôùc, Thaïch rôi xuoáng sau nhöng laïi leân maët nöôùc chaäm hôn. Vaãn coøn sôï ñaàu con vaät huùc ngang, neân tay hai chaøng cuõng chaúng buoâng söøng ra, cöù theá duøng caû söùc naëng ghì ñaàu con vaät xuoáng nöôùc. Khoâng thôû ñöôïc, bao nhieâu söùc löïc con vaät maát heát caû. Ñeán khi thaáy con vaät kieät söùc gaàn cheát, Thaïch môùi cuøng nöông vôùi deâ maø vaøo gaàn vaùch ñaù. Bôø ñaù maët thaúng taép nhö töôøng thaønh maø chaân vaùch ñaù do nöôùc xoaùy taïo thaønh vònh nhö hình voøng cung. Hai ñaàu caïnh vaùch nuùi, thì laïi bò soùng xoaùy voã maïnh traéng xoaù, khoâng theå naøo bôi voøng qua ñöôïc. Nhìn thaáy moät choã ñoäc nhaát coù theå töaï leân ñöùng taïm, Thaïch keùo ñaàu deâ ñuùng höôùng ñeå caû hai cuøng bôi veà phía ñoù.

Choã chaät, ngöôøi ngoài vaät ñöùng, töïa nhau theá maø cuõng nöông naùu ñöôïc gaàn nöûa ngaøy hoâm ñoù vaø moät ñeâm sau.

Ñeâm laïnh, Thaïch oâm chaët deâ, döaï vaøo maø nguû laáy laïi söùc.

Khi khoå quaù, giöõa con ngöôøi vôùi nhau thöôøng haõm haïi nhau nhöng giöõa ngöôøi vaø vaät laïi thöôøng thaân nhau.

Khi aùnh saùng leân, Thaïch kinh khieáp nhìn maáy con caù khoång loà thình lình xuaát hieän thôû phì phoø saùt vuøng nöôùc saâu cong cong theo vaùch ñaù. Maïn naøy höôùng taây vaùch thaúng ñöùng trôn tuoät, rong reâu moïc ñaày theo vaùch, ngay caû ñaøn deâ treân bôû ñaù cao, con naøo tham aên caây rong xanh mon men xuoáng, cuõng coù luùc huït chaân rôi xuoáng maø laøm moài cho caù. Coù leõ bieát theá neân deâ ñaõ ñöùng yeân nhö vaäy caû ñeâm.

Voøm ñaù beân kia vaùch ñaù

Ngoài maõi moûi ngöôøi, khoâng hy voïng nhöõng ngöôøi baïn cuøng taøu daùm ñi ñeán bôø vöïc maø tìm mình ôû nhöõng goùc toái cuûa hoøn ñaûo. Thaïch ñöùng daäy xoay ngöôøi vaø baùm thöû laàn theo vaùch ñaù, anh coá tìm caùch xoay sôû nhöng tuyeät voïng ngay. Ñöùng leân chaùn anh laïi ngoài xuoáng, hoûi chuyeän vôùi deâ xem deâ bao nhieâu tuoåi? Lieäu coù caùch naøo thoaùt khoâng? hay laø tuïi mình ñaùnh lieàu ñôïi cho caù ñi, roài mình bôi voøng xa ñaûo traùnh doøng nöôùc bieån xoaùy, roài kieám choã bôi laïi. YÙ kieán mi ra sao, thì noùi ñi im lìm hoaøi vaäy. Ngoài noùi chaùn roài laïi ñöùng leân, chaøng baùm thöû vaøo vaùch ñaù roài thôû daøi.

Ñeán luùc ñoù, chaøng ñeå yù cuøng laø vaùch ñaù maø coù choã laïi aám, choã laïi laïnh. Chaéc laø choã aám laø choã coù ñaù moûng, vì phía beân kia bò maët trôøi soi thaúng vaøo neân sôø thaáy aám coøn choã laïnh chaéc haún laø toaøn laø ñaù taûng. Thaáy theá Thaïch cöù laáy tay maø tìm choã aám nhaát, khi keùo thöû reâu baùm nôi ñoù ra thì thaáy nhöõng choã ñoù cô hoà coù aùnh saùng xuyeân qua. Chaøng reo leân sung söôùng. Haèng traêm naêm maáy choã thôù ñaù ñoù bò gioù maøi moøn moûng maûnh nhö baùnh traùng, chæ caàn laáy tay kheùo gôõ keùo thôù ñaù ra, aùnh saùng ñaõ traøn qua choùi raïng rôõ. Chaøng laáy maûnh vôõ ra maø gheø theâm cho vôõ ñuû choã ñeå chui qua beân kia vaùch ñaù.

Beân kia cuûa vaùch, aùnh saùng chan hoaø. Nôi nöôùc bieån voã vaøo roài keùo ra vaøo laøm luoàng nöôùc raát maïnh soi thaúng thaønh hang ñoäng. Thaïch laàn moø ñi vaøo chính giöõa giaûi caùt traéng tinh nhö traûi thaûm. Nhìn leân treân voøm coù khoaûng hôû raát lôùn ñuû ñeå aùnh saùng maët trôøi chieáu vaøo. AÙnh naéng chieáu suoát töø ñænh vaøo voøm ñaù bieán thaønh traêm ngaøn laám chaám ñieåm quang, saùng vôùi maøu saéc laáp laùnh röïc rôõ raát laï luøng. Chaøng gôõ thöû vaät phaûn chieáu aùnh saùng laïi laø nhöõng con oác Böu to lôùn. Phía beân trong voøm ñaù voán coù hôi aåm, sinh ra reâu xanh, oác thích neân baùm vaøo maø sinh xoâi naåy nôû thaønh ra voâ soá oác ñang baùm beân trong thaønh ñaù. Voû oác nhieàu naêm thaùng töï bieán daïng ñeå haáp thuï aùnh saùng maø phaûn chieáu ra nhö tinh caàu. Chính giöõa voøm ñaù laïi bò huõng thaønh nôi chöaù nöôùc möa. Thaïch uoáng no neâ xong môùi tìm loái ra.

Vaät laï, moùn ngon

Luùc quanh quaån vaøo saâu phía trong, Thaïch coù caûm giaùc döôøng nhö coù ngöôøi soáng ôû ñaây tröôùc ñoù. Chaøng coù yù tìm chuùt veát tích, nhöng khoâng thaáy chuùt xíu naøo daáu hieäu cuûa cuûi löûa cho ñeán khi chaøng löïa moät neàn ñaù hôi cao maø ngaû löng xuoáng thì giaät phaét maø ngoài daäy, vì tay chaïm phaûi moät vaät raát meàm maïi. Caàm ngaém nghía trong tay, chaøng ñoaùn laø caùi aùo vì cuõng coù choã ñuùt tay coù coå ñeå chui. AÙo meàm nhö tô sôïi maø caàm laïi maùt nhö ñaù hoa laø do duøng tô keát cöù 3 hoät nhoû ly ti laïi lieân hoaøn vôùi nhau thaønh haøng, thaønh lôùp raát kheùo leùo. Thaïch maëc thöû, thì thaáy ñuùng laø caùi aùo loùt. Bieát laø quyù baùu neân maëc luoân trong ngöôøi.

Khi daãn ngöôøi quay laïi baét oác boû treân taøu laøm thöïc phaåm vaø phaù roäng vaùch nuùi mang con deâ ñaàu ñaøn trôû laïi. Thaïch quay laïi bôùi caùt chung quanh tìm ñöôïc 1 caùi trieän hình khoái vuoâng, naëng chình chòch, vaøi ñoàng tieàn coå, moät voøng vaøng ñeo coå, moät thanh göôm nhoû baèng goã vaø moät caùi chum baèng saønh.

Xöù ba nöôùc

 

Dò Baûn

Truyeän caøng veà sau caøng coù nhieàu dò baûn, coù baûn cho raèng sau khi ñöa ghe ra khôi, Thaïch ñaõ ôû laïi hoøn ñaûo ñaù vôùi baày deâ nuùi vaø khoâng coøn ai bieát ñeán nöõa.

Cuõng coù dò baûn keå laïi raèng Thaïch bò ñieân loaïn khi sang ñöôïc beán bôø kia vì nhöõng vaät maø Thaïch mang ra khoûi ñaûo baùo thuø nhöng coù leõ baûn keå thuù vò nhaát maø ngöôøi ñôøi thöôøng keå cho con chaùu nghe laø ñeán naêm Kyû Maõo, töùc laø ñeán taän 20 naêm sau. Thaïch ñaõ mang theo 3 xaáp luïa quyù vaø 1 xaáp gaám Thöôïng Haûi veà laïi choán xöa, hoûi han tìm cho ra ñöôïc choã ôû cuûa Thaém ôû taän huyeän Long Hoà thuoäc tænh Vónh Long maø taëng em Thaém ñeå troïn lôøi höùa naêm naøo roài theo con chim ñaïi baøng lôùn maø ñi bieät.

Daãu dò baûn naøo ñi nöõa, töø ñoù trôû ñi ngöôøi ñôøi truyeàn tuïng, nghe ñeán ñoâi laàn vaãn thaáy baâng khuaâng.

Trantuanngoc

Western Australia Sept. 14 1999